Sigorta Teminatinin Kapsami
Madde 1- Bu sigorta; konusunu teskil eden degerlerin teminat müddeti içinde, montaj sahasinda bulundugu sirada, bu poliçede gösterilen istisnalar disinda kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple herhangi bir ziya ve hasara ugramasi halini temin eder.
Aksine Sözlesme Yoksa, Teminat Disinda Kalan Haller
Madde 2- Aksine sözlesme yoksa asagidaki haller sigorta teminati disindadir:
a) Montajin yapilmasi için ku1lanilan makine, alet ve teçhizat ile geçici barakalar ve yardimci tesisler,
b) Üçüncü sahislarin maruz kalacagi zararlar dolayisiyle sigortaliya düsecek hukuki sorumluluklar,
c) Hasar neticesi enkazin kaldirilmasi masraflari,
d) Teminatin kapsamina giren sebeplerden ötürü meydana gelen ziya ve hasarlarin gerektirdigi; uçak disinda kalan seri vasitalarla yapilan nakliye masraflari, fazla çalisma ücretleri,
e) Grev, lokavt, kargasalik ve halk hareketlerinin ve bunlarin gerektirdigi askeri ve inzibati hareketlerin sebep oldugu bütün ziya ve hasarlar,
f) Dört haftayi geçen tecrübe devresinde meydana gelen ziya ve hasarlar,
g) 3713 sayili Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden dogan sabotaj ile bunlari önlemek ve etkilerini azaltmak amaciyla yetkili organlar tarafindan yapilan müdahaleler sonucunda meydana gelen zararlar.
Teminat Disinda Kalan Haller
Madde 3- Asagidaki haller sigorta teminatinin disindadir:
a) Harp, her türlü harp olaylari, istila, yabanci düsman hareketleri, çarpisma (harb ilan edilmis olsun olmasin), iç harp, ihtilal, isyan, ayaklanma ve bunlarin gerektirdigi inzibati ve askeri hareketler sebebiyle meydana gelen bütün ziya ve hasarlar.
b) Herhangi bir nükleer yakittan veya nükleer yakitin yanmasi sonucu nükleer artiklardan veya bunlara atfedilen sebeplerden husule gelen iyonlayici radyasyonlarin veya radyoaktivite bulasmalarinin ve bunlarin gerektirdigi askeri ve inzibati tedbirlerin sebep oldugu bütün ziya ve hasarlar (bu bentte geçen yanma deyimi kendi kendini idame ettiren herhangi bir nükleer ayrisim "fission" olayini da kapsayacaktir).
c) Kamu otoritesi tarafindan sigortali kiymet üzerinde yapilacak tasarruflar sebebiyle meydana gelen bütün ziya ve hasarlar.
d) Monte edilecek kiymetlerin kendi bünyelerinde mevcut kontrüksiyon, döküm, malzeme, hesap, atelye ve montaj hatalari (bu istisnalar kusurlu parça ve kisimlarin tamir ve ikame masraflarina münhasir olup sigortali diger kiymetlerde bu sebeplerle meydana gelecek ziya ve hasarlara samil olmayacaktir).
e) Asinma, yipranma, paslanma ve çürümeler.
f) Montajin yapilmasi için kullanilan makine ve teçhizatin mekanik veya elektriki ariza veya kirilmalari (bahis konusu ariza ve kirilmalarin diger sigortali kiymetlerde husule getirecegi ziya ve hasarlar teminata dahildir).
g) Envanter açiklari.
h) Sigortalinin veya onun yerine kaim olan sorumlu kisinin kasti ve ayrica sözlesme varsa agir kusuru.
i) Montaji tamamlanan veya varsa tecrübe devresi biten, yahut isverene teslim edilen veya isveren tarafindan kullanilan kisimlarda dogrudan, dogruya veya dolayisiyla vukua gelecek ziya ve hasarlar.
j) Montajin gecikmesinden, kismen veya tamamen durmasindan, taahhüdün tamamlanamamasindan, akdin feshinden veya cezai sartlarin uygulanmasindan ileri gelen zararlar dahil kar kaybi ve estetik kusurlar gibi her türlü netice zararlari.
k) Montajla alakali bilumum hava ve kara nakil vasitalari ile yüzen araçlar.
l) Nakit, kiymetli evrak (çek, senet, pul, esham ve tahvilat gibi) fatura, dosya, borç delilleri ve hesaba müteallik bütün defter ve evrak, insaat ve tesisat plan ve projeleri.
Teminat Müddeti
Madde 4- Teminatin müddeti, poliçede belirtilen baslangiç tarihi esas olmak kaydiyle ekli listedeki kiymetlerin montaj sahasina bosaltildigi andan itibaren baslar ve poliçede belirtilen bitis tarihinde sona erer. Ancak montajin bu tarihten evvel kismen veya tamamen bitirilip isverene teslimi halinde teminat müddeti bu kisimlar itibariyle sona erer. Bu teminata konu teskil eden, montaj mahalline bosaltilan makine ve malzeme için nakliyat sigortasi mevcut ise bunlar itibariyle teminat, nakliyat sigortasi teminatinin bitiminden itibaren baslar.
Teminat müddetine poliçede aksi belirtilmedikçe, dört haftalik tecrübe devresi de dahildir, su kadar ki, kullanilmis makine ve tesislerin montajinin sigortaya konu olmasi halinde, bu gibi makine ve tesisler için tecrübe devresi teminati verilemez.
Sigortali, tesisin tümünün veya herhangi bir kisminin tecrübe çalismasina baslama tarihlerini en az 8 gün önceden sigortaciya yazili olarak bildirmekle yükümlüdür. Montajin teminat müddeti poliçede öngörülen tarihten evvel sona erdigi takdirde tecrübe devresi, süresi degistirilmeksizin öne alinir. Ancak montaj teminat müddetinin poliçede öngörülen müddetten evvel sona ereceginin sigortali tarafindan en az 8 gün evvelinden sigortaciya yazili olarak ihbar edilmesi sarttir.
Sigortaya konu olan montaj isleri poliçede gösterilen tarihte bitirilmedigi takdirde teminat müddeti, yetkili Tarife Komitesince tespit olunacak sartlar ve ek bir prim karsiliginda uzatilir.
Tecrübe devresi faaliyetleri dört haftalik süre içinde bitirilemedigi takdirde teminat müddeti, yetkili Tarife Komitesince tespit olunacak sartlar ve ek bir prim karsiliginda uzatilabilir.
Sigortanin Baslangici ve Sonu
Madde 5- Sigorta, poliçede baslama ve sona erme tarihleri olarak, yazilan günlerde, aksi kararlastirilmadikça Türkiye saati ile ögleyin saat 12.00'de baslar ve ögleyin saat 12.00'de sona erer.
Sigorta Ettirenin Beyan Yükümlülügü
Madde 6- Sigortaci bu sigortayi sigorta ettirenin rizikonun hakiki durumunu bildirmek üzere teklifname, poliçe ve eklerinde yazili beyanina dayanarak kabul etmistir.
Sigorta ettirenin beyani hakikate aykiri veya eksik ise, sigortacinin sözlesmeyi yapmamasini veya daha agir sartlarla yapmasini gerektirecek hallerde:
a) Sigorta ettirenin kasdi varsa, sigortaci durumu ögrendigi tarihten itibaren 1 ay içinde sözlesmeden cayabilir ve riziko gerçeklesmis ise tazminati ödemez. Cayma halinde sigortaci prime hak kazanir.
b) Sigorta ettirenin kasdi yoksa ve bu durum rizikonun gerçeklesmesinden evvel anlasilirsa sigortaci durumu ögrendigi tarihten itibaren 1 ay içinde sigorta poliçesini feshetmek veya rizikonun agirligi ile mütenasip ve yetkili Tarife Komitesi tarafindan tespit edilecek prim farkini almak suretiyle yürürlükte tutmak siklarindan birini seçer.
Sigortaci tarafindan yapilan fesih ihbari postaya veya notere verildigi tarihten itibaren 15 gün sonra ögleyin saat 12.00'de hüküm ifade eder ve islemeyen sigorta müddetine ait prim asagidaki uygulamaya tabi olur:
1- Fesih esas montaj devresi içinde olursa islemeyen sigorta müddetine ait prim gün esasina göre iade olunur. Ayrica, dört haftayi geçen tecrübe devresi teminati bahis konusu ise bu devreye ait prim de tamamen iade edilir.
2- Fesih dört haftalik tecrübe devresi içinde olursa bu devreye ait primden iade yapilmaz.
3- Fesih dört haftayi geçen tecrübe devresinde vuku bulursa, tecrübe devresinin içinde bulunan aya ait primden iade yapilmaz, müteakip aylara ait prim tamamen iade olunur.
c) Süresinde kullanilmayan cayma, fesih veya prim farkini talep etme hakki düser.
d) Sigorta ettirenin kasdi bulunmadigi takdirde riziko:
1- Sigortaci durumu ögrenmeden önce veya,
2- Sigortacinin fesih ihbarinda bulunabilecegi süre içinde veyahut,
3- Bu ihbarin hüküm ifade etmesi için geçecek süre içinde gerçeklesirse, sigortaci tahakkuk ettirilen prim ile rizikonun agirlasmasi sebebiyle yetkili Tarife Komitesi tarafindan tespit ve buna göre tahakkuk ettirilmesi gereken prim arasindaki nisbet dairesinde tazminattan indirim yapar.
Sigorta Süresi Içinde Ihbar Yükümlülügü ve Sonuçlari
Madde 7- Akdin yapilmasindan sonra sigortali malin teklifname, poliçe ve eklerinde beyan olunan yeri veya hali sigortacinin muvafakati olmadan degistirildigi takdirde sigorta ettiren, bu degisikligi:
a) Kendisi tarafindan veya açik veya zimni rizasi ile bir baskasi tarafindan yapilmis ise derhal,
b) Açik veya zimni rizasi olmadan baska bir sahis tarafindan yapilmis ise durumu ögrenir ögrenmez,
ve her iki halde de en geç 8 gün içinde sigortaciya ihbarla yükümlüdür.
Sigortaci, degisikligi ögrendigi tarihten itibaren, bu degisiklik sözlesmeyi yapmamasini veya daha agir sartlarla yapmasini gerektiriyorsa 8 gün içinde:
1- Sözlesmeyi fesheder veya,
2- Yetkili Tarife Komitesince tespit edilecek prim farkini talep etmek suretiyle akdi yürürlükte tutar.
Sigorta ettiren, talep edilen prim farkini kabul etmedigini 8 gün içinde bildirdigi takdirde akit feshedilmis olur.
Sigortaci tarafindan yapilan fesih ihbari postaya veya notere verildigi tarihten itibaren 8 gün sonra ögleyin saat 12.00'de, sigorta ettiren tarafindan yapilan fesih ihbari ise postaya veya notere verildigi tarihi takip eden gün ögleyin saat 12.00'de hüküm ifade eder.
Sözlesmenin feshi halinde islemeyen sigorta müddetine ait prim iadesinin gerekip gerekmedigi, gerekiyorsa miktari yetkili Tarife Komitesince tespit olunur.
Herhalde rizikonun agirlasmasindan itibaren poliçenin son ermesine kadar geçen günler için gereken prim farkini almaya sigortaci hak kazanir.
Süresinde kullanilmayan fesih veya prim farkini talep etme hakki düser.
Sigortali malin teklifname, poliçe ve eklerinde beyan olunan yerinin veya halinin degistigini ögrenen sigortaci, sigorta primini tahsil etmek gibi sigorta sözlesmesinin aynen devamina razi oldugunu gösteren bir harekette bulunursa fesih veya prim farkini talep etme hakki düser.
Sigortali malin yer ve halinde rizikoyu agirlastirici degisiklikleri, sigorta ettiren ihbar süresi içersinde kasden bildirmemisse ihbar süresinden sonra gerçeklesen hasarlara ait tazminat hakki düser; ihbar yükümlülügüne riayetsizlik kasitli degilse alinan primle alinmasi gereken prim arasindaki orantiya göre tazminattan indirim yapilir.
Meydana gelen degisiklikler rizikoyu hafifletici mahiyette olur ve primin indirilmesini icabettirir ise durumun sigortaciya yazi ile bildirilmesinden sözlesmenin sona ermesine kadar geçecek süre için yetkili Tarife Komitesince tespit edilecek prim farki sigortaliya iade edilir.
Bu madde hükümleri sigortaliya da aynen uygulanir.
Mülkiyet Degisikligi
Madde 8- Sigortali malin mülkiyetinde bir degisiklik oldugu takdirde, sigortanin hükmü devam eder ve sigortalinin poliçeden dogan hak ve borçlari yeni hak sahibine intikal eder.
Bu takdirde sigorta ettiren ve sigortanin mevcudiyetini ögrenen yeni hak sahibi, devir keyfiyetini 15 gün içinde sigortaciya bildirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülük yerine getirilmez ise sigortaci sorumluluktan kurtulur.
Sigortaci degisikligi; yeni hak sahibi de sigortanin mevcudiyetini ögrendigi tarihten itibaren 8 gün içinde sigortayi fesih edebilir.
Süresinde kullanilmayan fesih hakki düser. Poliçenin sigortaci tarafindan feshi halinde, fesih ihbari postaya veya notere verildigi tarihten itibaren 8 gün sonra ögleyin saat 12.00'de yeni hak sahibi tarafindan feshi halinde ise fesih ihbari postaya veya notere verildigi tarihi takip eden gün ögleyin saat 12.00'de hüküm ifade eder.
Feshin hüküm ifade ettigi tarihe kadar geçen sürenin primi, sözlesmenin sigortaci tarafindan feshi halinde gün esasi, yeni hak sahibi tarafindan feshi halinde ise Yetkili Tarife Komitesince tesbit edilecek esasa göre prim farki yeni hak sahibine iade olunur.
Sigortali malin malikinin degismesi aninda mevcut prim borçlarindan sigorta ettiren, fesih hakkini kullanmayan yeni hak sahibi ile birlikte sorumludur.
Sigorta ettirenin ölümü halinde, bu sigortadan dogan bütün hak ve borçlar oldugu gibi yeni hak sahiplerine intikal eder.
Sigortalinin Poliçenin Yürürlügü Esnasindaki Yükümlülükleri
Madde 9- Sigortali, sigorta konusu montaj isler ile malzeme, teçhizat, tesisat ve makinelerin emniyeti ve korunmasi için sigortali degilmis gibi gerekli ihtimami göstermekle yükümlüdür.
Sigortaci yetkili memurlari vasitasi ile gerektiginde sigorta konusu bina ve tesisleri teftis ve kontrola yetkili olup, sigortali da bu kontrollara müsaade ve yardim etmekle yükümlüdür.
Sigorta Priminin Ödenmesi, Sigortacinin Sorumlulugunun Baslamasi ve Sigorta Ettirenin Temerrüdü
Madde 10-Sigorta priminin tamaminin, primin taksitle ödenmesi kararlastirilmissa pesinatin (ilk taksit) akit yapilir yapilmaz ve en geç poliçenin teslimi karsiliginda ödenmesi gerekir. Aksi kararlastirilmadikça, prim veya pesinat ödenmedigi takdirde poliçe teslim edilmis olsa dahi sigortacinin sorumlulugu baslamaz ve bu husus poliçenin ön yüzüne yazilir. Sigorta ettiren kimse, sigorta primini veya primin taksitle ödenmesi kararlastirildigi takdirde pesinatini, sigorta poliçesinin teslim edildigi günün bitimine kadar ödemedigi takdirde temerrüde düser ve prim borcunu temerrüde düstügü tarihi takip eden 30 gün içinde dahi ödemedigi takdirde sigorta sözlesmesi hiç bir ihtara gerek olmaksizin feshedilmis olur. Prim ödenmemis olmasina ragmen poliçenin teslimi ile sigortacinin mesuliyetinin baslayacaginin kararlastirildigi hallerde, bu bir aylik sürenin ilk 15 gününde sigortacinin sorumlulugu devam eder.
Primin taksitle ödenmesi kararlastirildigi takdirde, taksitlerin kesin ödeme zamani, miktari ve vadesinde ödenmemesinin sonuçlari poliçe üzerine yazilir veya poliçe ile birlikte yazili olarak sigorta ettirene bildirilir. Sigorta ettiren kimse, kesin vadeleri poliçe üzerinde belirtilen ya da yazili olarak kendisine bildirilmis olan prim taksitlerinin herhangi birini vade günü bitimine kadar ödemedigi takdirde temerrüde düser. Sigorta ettiren, prim borcunu temerrüde düstügü tarihi takip eden 15 gün içinde ödemedigi takdirde sigorta teminati durur. Rizikonun gerçeklesmemesi kaydiyla, teminatin durdugu süre içinde prim borcunun ödenmesi halinde teminat durdugu yerden devam eder .Sigorta teminatinin durdugu tarihten itibaren 15 gün içerisinde prim borcunun ödenmemesi halinde, sigorta sözlesmesi hiç bir ihtara gerek olmaksizin feshedilmis olur.
Poliçenin ön yüzüne yazilmasi kaydiyla, rizikonun gerçeklesmesiyle henüz vadesi gelmemis prim taksitlerinin sigortacinin ödemekle yükümlü oldugu tazminat miktarini asmayan kismi, muaccel hale gelir .
Bu madde uyarinca sigorta sözlesmesinin feshedilmis sayildigi hallerde, sigortacinin sorumlulugunun devam ettigi süreye tekabül eden prim gün esasi üzerinden hesap edilerek fazlasi sigorta ettirene iade edilir.
Sigorta Bedeli ve Primin Ayarlanmasi
Madde 11- Bu poliçede gösterilen sigorta bedeli:
a) Monte edilecek makine, tesisat ve malzemenin (var ise gümrük, vergi, resim ve harçlari ile nakliye ve montaj masraflari dahil) degeri ile,
b) Ayrica sigorta yapilmis ise montajin yapilmasi için kullanilan makine, alet ve teçhizat ve geçici barakalar ve yardimci tesislerin cari piyasa degerinden asagi olamaz.
Poliçede gösterilen sigorta bedelini teskil eden degerlerde bir artis husule geldigi takdirde sigorta ettiren bu artisa muttali oldugunda en geç 5 gün içinde ve fakat herhangi bir hasarin vukuundan önce keyfiyeti yazili olarak sigortaciya bildirmekle sorumludur.
Sigorta bedelinin % 20'sini geçmeyen deger artislari sigortali sayilir. % 20'yi geçen deger artislarinin sigortali sayilabilmesi için sigortacinin yazili muvafakati sarttir.
% 20'yi geçen deger artislarinin sigortaci tarafindan kabul edilmemesi halinde bu sigortaya ilk tehlike sigortasi hükümleri uygulanir. Sigorta bedelindeki artisa orantili olarak prim ayarlamasi yapilir.
Hasar Vukuunda Sigortalinin Yükümlülükleri
Madde 12- Sigortali, hasar vukuunda asagidaki hususlari yerine getirmekle yükümlüdür.
a) Hasarin vukuunu ögrendigi tarihten itibaren 5 gün içinde sigortaciya ihbar etmek.
b) Sigortali degilmiscesine gerekli kurtarma ve korunma tedbirlerini almak ve bu maksatla sigortaci tarafindan verilen talimata elinden geldigi kadar uymak.
c) Hasarin sebebi ile hangi hal ve sartlar altinda vukua geldigini tayine, ziya ve hasar miktariyla delilleri tesbite yararli ve sigortali için saglanmasi mümkün gerekli bilgi ve belgeleri (asli veya kendisi tarafindan tasdikli sureti veyahut fotokopisi) sigortacinin talebi üzerine, gecikmeksizin vermek ve rücu hakkinin kullanilmasina yararli sigortali için saglanmasi mümkün gerekli bilgi ve belgeleri temin ve muhafaza etmek.
Su kadar ki, sigortali yukaridaki hükümler dairesinde sigortaciyi haberdar ettikten sonra montajin aksamamasi amaciyla küçük çaptaki tamirleri (ayrica tamir ihbarinda bulunmak kaydiyle) sigortacinin yetkili elemanlarinin gelmesini beklemeden yaptirabilir.
Sigortaci, hasar ihbarini aldiktan sonra 7 gün içerisinde eksperini hasar yerine göndermedigi takdirde, sigortali herhangi bir kayda bagli olmaksizin 'hasarli kismin tamirine baslayabilir.
d) Ziya ve hasarin tahmini miktarini belirtir bir tazminat beyannamesini makul ve muhik bir süre içinde sigortaciya vermek.
e) Zaruri haller disinda hasar konusu yer veya mallarda bir degisiklik yapmamak.
f) Tazminat yükümlülügü ve miktari ile rücu haklarinin tespiti için sigortacinin yetkili kildigi temsilcilerinin sigortali yer veya mallarda ve bunlarla ilgili belgeler üzerinde yapacaklari arastirma ve incelemelere müsaade etmek.
g) Sigorta konusu ile ilgili baskaca sigorta sözlesmeleri varsa bunlari sigortaciya bildirmek.
Tazminat Hakkinin Eksilmesi veya Düsmesi
Madde 13- Sigortali, hasar vukuundaki yükümlülüklerini yerine getirmez ve bunun sonucu ziya ve hasar miktarinda bir artis olursa sigortacinin ödeyecegi tazminattan bu suretle artan kisim indirilir.
Sigortali, rizikonun tahakkukuna kasden sebebiyet verir veya ziya ve hasar miktarini kasden artirici fiillerde bulunursa, bu poliçeden dogan haklari düser.
Hasarin Tespiti
Madde 14- Bu poliçe ile sigortali kiymetlerde meydana gelen ziya ve hasarin miktari taraflarca uyusularak tesbit edilir. Taraflar uyusamadiklan takdirde, ziya ve hasarin miktari mütehassis mühendisler veya teknisyenler arasindan seçilecek hakem-bilirkisi diye adlandirilan bilirkisiler tarafindan, asagidaki hükümlere tabi olmak üzere tesbit edilir:
a) Iki taraf tek hakem-bilirkisi seçiminde anlasamadiklan takdirde, taraflardan her biri kendi hakem-bilirkisisini tayin eder ve bu hususu noter eliyle diger tarafa bildirir. Taraf hakem-bilirkisileri tayinlerinden itibaren 7 gün içerisinde ve incelemeye geçmeden evvel bir üçüncü tarafsiz hakem-bilirkisi seçerler ve bunu tutanakla tesbit ederler. Üçüncü hakem-bilirkisi ancak taraf hakem-bilirkisilerinin anlasamadiklari hususlarda, anlasamadiklari hadler dahilinde kalmak ve buna münhasir olmak kaydiyla karar vermeye yetkilidir. Üçüncü hakem-bilirkisi kararini müstakil bir rapor halinde verebilecegi gibi, diger hakem-bilirkisilerle birlikte bir rapor halinde de verebilir.
Hakem- bilirkisi raporlari taraflara ayni zamanda teblig edilir.
Hakem-bilirkisi raporlarinin bu ünite için tesbit edilecek ziya ve hasar miktarlarindan baska:
- hasarin belli veya muhtemel sebebini,
- hasarli kiymetlerin hasardan bir gün önceki gerçek degeri ile yenileme (ikame) degerini,
- tamir veya baska hususlar için faydalanilabilecek enkazin agirligini ve degerini de ihtiva etmesi gereklidir.
b) Taraflardan herhangi biri diger tarafça yapilan tebligden itibaren 15 gün içerisinde hakem-bilirkisisini tayin etmez veyahut taraf hakem-bilirkisiler üçüncü hakem-bilirkisisinin seçimi hususunda 7 gün içerisinde anlasamazlar ise, taraf hakem-bilirkisi veya üçüncü hakem-bilirkisi taraflardan birinin talebi üzerine hasar mahalindeki ticaret davalarina bakmaya yetkili mahkeme baskani tarafindan tarafsiz ve mütehassis sahislar arasindan seçilir.
c) Her iki taraf üçüncü hakem-bilirkisisinin (bu sahis ister hakem-bilirkisilerince, ister yetkili mahkeme baskani tarafindan seçilecek olsun) sigortacinin veya sigortalinin ikamet ettigi veya hasarin meydana geldigi mahal disindan seçilmesini isteme hakkini haizdirler ve bu istegin yerine getirilmesi gereklidir.
d) Hakem-bilirkisiler ölür, vazifeden çekilir veya reddedilir ise ayrilan hakem-bilirkisi yerine yenisi ayni usule göre seçilir ve tesbit muamelesine kaldigi yerden devam edilir. Sigortalinin ölümü, tayin edilmis bulunan hakem-bilirkisinin vazifesini sona erdirmez.
Ihtisas yoklugu sebebiyle hakem-bilirkisilere yapilacak itiraz, bu sahislarin ögrendigi tarihten itibaren 7 gün içerisinde yapilmadigi takdirde itiraz hakki düser.
e) Hakem-bilirkisiler incelemelerinde tamamen serbesttirler. H.U.M.K.'nun ve diger mevzuat hükümleri ile de bagli degildirler.
f) Ziya ve hasar miktarinin tesbiti ziminda hakem-bilirkisiler gerekli görecekleri deliller ile hasar zamaninda mevcut sigortali malin ve degerinin tesbitine yarayacak kayit ve belgeleri isteyebilir ve hasar mahallinde incelemede bulunabilirler.
g) Hakem-bilirkisi veya hakem-kisiler yahut üçüncü hakem-bilirkisinin ziya ve hasar miktari hususunda verecekleri kararlar kesindir, taraflari baglar. Eger ziya ve hasar miktari taraflarca tesbit edilmemisse bir hakem bilirkisi kararina dayanmadan sigortacidan tazminat talep ve dava edilemez. Hakem-bilirkisi kararlarina ancak karar ilk bakista anlasilir, yani asikar olarak hakiki durumdan önemli sekilde farkli ise itiraz edilebilir ve bunlarin iptali raporun tebligi tarihinden bir hafta içinde, hasar mahallindeki ticaret davalarina bakmaya yetkili mahkemeden istenebilir.
h) Taraflar tazminat miktari hususunda anlasamadikça alacak ancak hakem-bilirkisi karari ile muaccel olur ve zaman asimi kesin raporun taraflara tebligi tarihinden evvel islemeye baslamaz. Megerki, hakem-bilirkisilerin tayini ile T.T.K.'nun 1292. maddesindeki ihbar müddeti arasinda 2 yillik müddet geçmis olsun.
i) Taraflar kendi hakem-bilirkisilerinin ücret ve masraflarini öderler. Üçüncü hakem-bilirkisinin ücret ve masraf1ari taraflarca yari yariya ödenir.
j) Ziya ve hasar miktarinin tesbiti, teminat verilen rizikolar, sigorta bedeli, sigorta degeri, askin ve menfaat degeri altinda sigorta sorumlulugun baslangici, hak düsürücü ve hak azaltici sebepler hususunda bu poliçede ve mevzuatta mevcut hüküm ve sartlara ve bunlarin ileri sürülmesine tesir etmez.
Tazminatin Hesabi
Madde 15- Tazminat miktari ekli listede her kalem itibariyle ayri ayri, gösterilen sigorta bedelini ve her halukarda toplam sigorta bedelini asmamak kaydiyle asagida yazili esaslar dahilinde tesbit edilir:
1- Montaj konusu makine, malzeme ve islerde:
i. Kismi hasar halinde;
Tazminat tutari sigortali kiymetlerin hasardan bir gün önceki durumuna getirilmesi için ödenmesi gereken bedeldir. Bu bedel yedek parça bedeli, isçilik, nakliye masraflari, varsa gümrük, vergi, resim ve harç gibi masraflari da kapsar. Ancak bu ödemeler tutari sigortali kiymetlerin hasardan bir gün önceki degerini geçemez. Tazminat tutarindan sovtaj ve varsa muafiyet indirilir.
ii. Tam hasar halinde;
Tazminat tutari sigortali kiymetin hasardan bir gün önceki degeridir. Tazminat tutarindan sovtaj ve varsa muafiyet indirilir.
iii. Kullanilmis sigortali kiymetlerin hasari halinde;
Tazminat yukardaki sekilde hesaplanmakla beraber yenisi ikame edilen parçalar itibariyle eski yeni farki indirimi yapilir.
2- Aksine sözlesme ile temin edilen hallerde:
Montajin yapilmasi için kullanilan makine, alet ve techizatla:
i. Kismi hasar halinde;
Tazminat tutari yedek parçalarin ikame bedeli, nakliye masraflari, demontaj ve montaj masraflari, -varsa- gümrük, vergi resim ve harç gibi masraflari da kapsamakla beraber yenisi ikame edilen parçalar itibariyle eski yeni farki indirimi yapilir. Tazminat tutarindan sovtaj ve varsa muafiyet indirilir.
ii. Tam hasar halinde;
Tazminat tutan sigortali kiymetin hasardan bir gün önceki degeridir. Tazminat tutarindan sovtaj ve varsa muafiyet indirilir.
b) Enkaz kaldirma masraflari:
Tazminat tutari hasar mahallinin temizlenmesi için yapilan masraflar olup, azami teminat tutari poliçede belirtilmistir.
c) Seri vasitalarla yapilan nakliye masraflari ve fazla çalisma ücretleri: Tazminat tutari bu maksatla yapilan masraflar olup azami teminat tutan poliçede belirtilmistir.
3- Kismi hasar halleriyle ilgili olarak yapilan geçici tamir masraflari, kesin tamir masraflari azalttigi oranda sigortaci tarafindan kabul edilir.
4- Kismi hasar halleriyle ilgili olarak yukarida (i) fikralarinda belirtilen esaslar dahilinde hesaplanan tazminat tutari sigortali kiymetin hasardan bir gün önceki degerini asarsa tazminat tam hasarla ilgili (ii) fikralarinda belirtilen esaslar dahilinde ödenir.
5- Hasar halinde sigorta bedelinin sigorta degerinden düsük oldugu tespit edilirse, tazminatin tutari sigorta bedeli ile sigorta edilmesi gereken meblag arasindaki nispet dahilinde bir indirime tabi tutulur.
Tazminatin Ödenmesi
Madde 16- Sigortaci hasarli herhangi bir sigortali kiymeti tamir ettirebilecegi veya yerlerine yenisini ikame edebilecegi gibi zararlari nakden de ödeyebilir.
Müsterek sigorta halinde, tazminat bu poliçe hükümlerine göre tespit edildikten sonra, sigortaci bu tazminattaki hissesini, sigorta bedelleri toplamina kendisinin istiraki nisbetinde öder.
Ancak poliçeler meyaninda hususi mahiyet veya sartlari haiz olanlar mevcut ise tazminat hissesinin tayininde bu hususiyetler ve taahhüdün tabi oldugu sartlar karsiligi olarak nazari itibare alinir.
Sigortali kiymetlerden bir ünitenin kismi hasari halinde hasar o üniteye ait sigorta bedeline kadar olmak üzere ödenir ve ancak sigorta süresi içinde ödenecek hasarlarin tutari hiçbir zaman o üniteye ait sigorta bedelini asamaz.
Hasar ve Tazminatin Sonuçlari
Madde 17- Sigortaci ödedigi tazminat miktarinca hukuken sigortali yerine geçer. Sigortali ve sigorta ettiren sigortacinin ikame edebilecegi davaya yararli ve elde edilmesi mümkün belge ve bilgileri vermeye mecburdur.
Temin edilen rizikonun gerçeklesmesi ile tam hasar meydana geldigi takdirde sigorta teminati sona erer. Kismi hasar halinde, sigorta bedeli hasar tarihinden itibaren ödenen tazminat miktari kadar eksilir.
Sigorta bedeli muhtelif birimler (ünite veya gruplar) itibariyle ayri ayri gösterilmis ve bu birimlerden (ünite veya gruplardan) biri veya birkaçi tam hasara ugramis ise bu birimlere (ünite veya gruplara) iliskin sigorta teminati, hasar tarihinde sona erer. Kismi hasar halinde ise her birim (ünite veya grup) için tespit edilmis olan sigorta bedeli hasar tarihinden itibaren ödenen tazminat miktari kadar eksilir.
Sigorta bedelinin eksildigi hallerde hasar tarihinden itibaren gün esasi üzerinden prim alinmak suretiyle sigorta bedeli eski miktara çikartilabilir.
Kismi hasarlarda taraflar sigorta sözlesmesini feshetme hakkina sahiptir. Taraflar fesih hakkini ancak tazminat ödenmeden önce kullanabilir.
Sigortaci, fesih hakkini kullandigi takdirde bu fesih, ihbarin postaya veya notere verildigi tarihten itibaren 15 gün sonra ögleyin saat 12.00'de hüküm ifade eder ve feshin hüküm ifade ettigi tarihe kadar geçen sürenin primi asagidaki uygulamaya tabi olur:
i. Fesih esas montaj devresi içinde olursa islemeyen sigorta müddetine ait prim gün esasina göre iade olunur. Ayrica dört haftayi geçen tecrübe devresi teminati bahis konusu ise bu devreye ait prim de tamamen iade edilir.
ii. Fesih dört haftalik tecrübe devresi içinde olursa mezkur dört haftalik tecrübe devresi itibariyle bir prim iadesi yapilmaz. Dört haftayi geçen devreye ait primin tamami iade olunur.
iii. Fesih dört haftayi geçen tecrübe devresinde vuku bulursa tecrübe devresinin içinde bulunan ayina ait primden iade yapilmaz, müteakip aylara ait prim tamamen iade olunur.
Sigorta ettiren, fesih hakkini kullandigi takdirde bu fesih, ihbarin postaya veya notere verildigi tarihi takip eden gün ögleyin saat 12.00'de hüküm ifade eder ve islememis sigorta süresine ait prim geri verilmez.
Birakma
Madde 18- Aksine sözlesme yoksa hasarli mal sigortaciya birakilamaz.
ÇESITLI HÜKÜMLER
Vergi, Resim ve Harçlar
Madde 19- Sigorta sözlesmesine, bedeline veya primine iliskin olarak halen mevcut ve ileride konulabilecek vergi, resim veya harçlarla sigorta sözlesmesinde gösterilen idare masrafi sigorta ettirene aittir.
Teblig ve Ihbarlar
Madde 20- Sigorta ettirenin veya sigortalinin ihbar ve tebligleri sigorta sirketinin merkezine veya sigorta sözlesmesine aracilik yapan acenteye, noter araciligiyla veya taahhütlü mektupla yapilir.
Sigorta sirketinin ihbar ve tebligleri de sigortali ettirenin veya sigortalinin poliçede gösterilen adresine, bu adreslerin degismis olmasi halinde ise sigorta sirketinin merkezine veya sigorta sözlesmesine aracilik yapan acenteye bildirilen son adresine ayni suretle yapilir.
Taraflara imza karsiligi olarak elden verilen mektup veya telgrafla yapilan ihbar ve tebligler de taahhütlü mektup hükmündedir.
Hasarin vukuuna ve tamire baslamaya ait ihbarin önceden mutlaka telgrafla yapilmasi sarttir.
Ticari ve Mesleki Sirlarin Sakli Tutulmasi
Madde 21- Sigortaci, sigortaliya ait ögrenecegi ticari ve mesleki sirlarin sakli tutulmamasindan dogacak zararlardan sorumludur.
Yetkili Mahkeme
Madde 22- Bu poliçeden dogan ihtilaflar sebebiyle sigorta sirketi aleyhine açilacak davalarda yetkili mahkeme, sigorta sirketi merkezinin veya sigorta akdine aracilik yapan acentenin ikametgahinin bulundugu veya hasarin vukua geldigi, sigorta sirketi tarafindan açilacak davalarda ise, davalinin ikametgahinin bulundugu yerin ticaret davalarina bakmakla görevli mahkemesidir.
Zaman Asimi
Madde 23- Sigorta sözlesmesinden dogan bütün talepler iki yilda zaman asimina ugrar.
Özel Sartlar
Madde 24- Bu Genel Sartlara, varsa bunlara iliskin klozlara aykiri düsmeyen özel sartlar konulabilir.
Son Düzenleme Tarihi: 12 Nisan 2005